ग्रहको प्रभाव:
बुध
राशि चिन्ह:
मिथुन र कन्या
पन्ना रत्न (Emerald), जसलाई 'रत्नहरूको राजकुमार' भनिन्छ, आफ्नो मनमोहक हरियो रङ र अद्भूत ज्योतिषीय शक्तिका लागि विश्वप्रसिद्ध छ। ज्योतिष शास्त्रमा यसलाई बुध (Mercury) ग्रहको प्रतिनिधि रत्न मानिन्छ। बुध ग्रह बुद्धि, वाणी, व्यापार र सञ्चारको कारक भएकाले पन्ना धारण गर्दा यी क्षेत्रहरूमा विशेष सफलता प्राप्त हुन्छ।
पन्ना रत्न भनेको के हो? (Definition)
पन्ना एक बहुमूल्य खनिज हो जुन बेरिल (Beryl) परिवारमा पर्दछ। यो आफ्नो विशिष्ट हरियो रङका कारण चिनिन्छ। हजारौँ वर्षदेखि यो रत्न राजाहरू र सम्राटहरूको पहिलो रोजाइमा रहँदै आएको छ। प्राचीन इजिप्टकी रानी क्लियोपेट्रा पन्ना रत्नको ठुलो प्रशंसक थिइन्।
पन्नामा पाइने रासायनिक तत्त्वहरू
मुख्य यौगिकः बेरिलियम एल्युमिनियम सिलिकेट (Be3Al2(SiO3)6)
रङ दिने तत्त्वः यसमा रहेको क्रोमियम (Chromium) र कहिलेकाहीँ भ्यानेडियम (Vanadium) को उपस्थितिले यसलाई हरियो रङ प्रदान गर्दछ।
अशुद्धताः प्राकृतिक पन्नामा प्रायः फलाम (Iron) को अंश पनि पाइन्छ, जसले यसको रङको गहिराइलाई निर्धारण गर्छ।
भौतिक गुणहरू (Physical Properties)
| गुण | विवरण |
| रङ (Color) | हल्का हरियोदेखि गाढा 'घाँसे' हरियो वा वनस्पति जस्तो हरियो |
| कठोरता (Hardness) | मोह्स स्केलमा ७.५ देखि ८ सम्म। यो कठोर भए पनि भित्रबाट 'ब्रिटल' (Brittle) हुन्छ, त्यसैले छिट्टै फुट्ने डर हुन्छ |
| क्रिस्टल प्रणाली | हेक्सागोनल (Hexagonal - ६ कुने संरचना) |
| पारदर्शिता | पूर्ण पारदर्शी देखि अर्ध-पारदर्शी (Translucent) |
| चमक (Luster) | काँच जस्तो चमक (Vitreous) |
| विशिष्ट गुरुत्व | २.६७ देखि २.७८ सम्म |
| अपवर्तनांक (Refractive Index) | १.५७ - १.५८ |
उत्पत्ति र खानीहरू (Origin and Formation)
पन्नाको निर्माण पृथ्वीको गर्भमा 'हाइड्रोथर्मल' प्रक्रियाबाट हुन्छ। जब बेरिलियमयुक्त तरल पदार्थ तातो पानी र अन्य खनिजहरूसँग मिलेर चट्टानका दरारहरूमा जम्मा हुन्छ, तब लाखौँ वर्षको समयमा पन्नाको क्रिस्टल तयार हुन्छ।
कोलम्बियाः यहाँ संसारकै सबैभन्दा उत्कृष्ट र महँगो पन्ना पाइन्छ। 'मुजो' (Muzo) र 'चिभोर' (Chivor) यहाँका प्रसिद्ध खानी हुन्।
- जाम्बियाः पछिल्लो समय जाम्बियाको पन्ना यसको स्पष्टता र गाढा हरियो रङका लागि निकै लोकप्रिय छ।
- ब्राजिलः यहाँबाट ठुलो मात्रामा व्यावसायिक स्तरको पन्ना निकालिन्छ।
- रुस (युराल पहाड): यहाँको पन्ना अलि कडा र विशिष्ट प्रकारको हुन्छ।
पन्ना रत्नका प्रमुख ज्योतिषीय फाइदाहरू
- तीक्ष्ण बुद्धिः यसले स्मरण शक्ति बढाउँछ र सोच्ने क्षमतालाई स्पष्ट पार्छ। विद्यार्थीहरूका लागि यो निकै उपयोगी मानिन्छ।
- वाणीमा प्रभावः जो व्यक्तिहरू धेरै बोल्नुपर्ने पेशामा छन् (जस्तैः वकिल, शिक्षक, गायक, वा राजनीतिज्ञ), उनीहरूका लागि यो रत्नले वाकपटुता प्रदान गर्छ।
- व्यापारिक सफलताः बुध व्यापारको कारक हो। पन्ना धारण गर्दा व्यापारमा लाभ हुने र नयाँ अवसरहरू प्राप्त हुने विश्वास गरिन्छ।
- गणितीय क्षमताः अकाउन्टिङ, बैंकिङ, र इन्जिनियरिङ क्षेत्रमा रहेकाहरूका लागि यसले गणना गर्ने क्षमतामा सुधार ल्याउँछ।
स्वास्थ्य सम्बन्धी प्रभाव (Health Benefits)
- स्नायु प्रणाली (Nervous System): मानसिक तनाव, छटपटी र नर्भसनेस कम गर्न यसले मद्दत गर्छ।
- वाणी दोषः भकभकाउने (Stammering) समस्या भएका बालबालिका वा व्यक्तिहरूका लागि पन्ना लगाउनु लाभदायक मानिन्छ।
- छालाको समस्याः चर्म रोग वा एलर्जीमा यसले राहत दिन सक्छ।
- आँखाः हरियो रङ आँखाका लागि सुखद हुने भएकाले यसले दृष्टिको एकाग्रता बढाउन सहयोग गर्छ।
- पाचनः खाना नपच्ने वा पेट सम्बन्धी सामान्य समस्याहरूमा सुधार ल्याउन सक्छ।
कुन राशि/लग्नका लागि शुभ? (Suitability)
- मिथुन (Gemini): यो मिथुन राशिको स्वामी रत्न हो। उनीहरूका लागि यो 'जीवन रत्न' हो।
- कन्या (Virgo): कन्या राशिको स्वामी पनि बुध नै भएकाले उनीहरूका लागि यो अत्यन्त फलदायी हुन्छ।
- वृष (Taurus): वृष लग्नका लागि बुध पञ्चमेश (विद्या र सन्तानको मालिक) हुने हुनाले यो शुभ मानिन्छ।
- तुला (Libra): भाग्य वृद्धिका लागि तुला लग्नका व्यक्तिले पन्ना लगाउन सक्छन्।
- मकर (Capricorn) र कुम्भ (Aquarius): यी लग्नका लागि पनि बुध शुभ घरको मालिक हुने भएकाले पन्ना लगाउन मिल्छ।
सावधानीः मेष, कर्कट, र वृश्चिक लग्न भएका व्यक्तिहरूले ज्योतिषको विशेष सल्लाह बिना पन्ना लगाउनु हुँदैन।
सकारात्मक र नकारात्मक प्रभावहरू
| प्रभाव | सकारात्मक (शुभ भएमा) | नकारात्मक (अशुभ भएमा) |
| मानसिक | स्पष्ट विचार, छिटो निर्णय गर्ने क्षमता | भ्रम, एकाग्रताको कमी, मानसिक थकान |
| व्यवहार | हँसिलो र मिलनसार स्वभाव | धूर्तता वा अनावश्यक चलाखी |
| आर्थिक | व्यापारमा वृद्धि र धनको आगमन | हिसाब-किताबमा गल्ती र आर्थिक नोक्सानी |
पन्ना रत्न किन प्रयोग गर्ने? (Purpose)
- अवरोध हटाउनः यदि तपाईँको काम अन्तिम समयमा आएर बिग्रन्छ भने पन्नाले मार्ग प्रशस्त गर्न सक्छ।
- परीक्षामा सफलताः विद्यार्थीहरूलाई परीक्षाको समयमा एकाग्र हुन र पढेको कुरा सम्झन मद्दत गर्छ।
- सञ्चार सुधारः यदि तपाईँलाई अरूसँग कुरा गर्न डर लाग्छ वा आफ्नो कुरा स्पष्ट राख्न सक्नुहुन्न भने यो रत्न सहयोगी हुन्छ।
लगाउने विधि (Wearing Rituals)
- धातुः पन्नालाई सधैँ सुन वा चाँदी मा जडाउनु पर्छ। (बुधका लागि सुन उत्तम मानिन्छ)।
- तौलः कम्तिमा ३ देखि ६ क्यारेटको पन्ना लगाउनु राम्रो हुन्छ।
- औँलाः दाहिने हातको कान्छी औँला (Little Finger) मा।
- दिन र समयः कुनै पनि शुक्ल पक्षको बुधबार बिहान सूर्योदयको समयमा।
- विधिवत् प्रतिष्ठा गरेर धारण गर्नुपर्दछ।
सावधानीहरू (Precautions)
- शत्रु रत्नः पन्नासँग मोती, मुँगा गाउँदा सावधानी अपनाउनु पर्छ। विशेष गरी मोती र मुँगासँग यसको तालमेल मिलाउन गाह्रो हुन्छ।
- पहिचानः पन्नामा प्राकृतिक रूपमा 'जार्डिन' (Jardin) भनिने साना रेशाहरू हुन्छन्। यदि कुनै पन्ना सिसा जस्तै पूर्ण सफा छ भने त्यो नक्कली वा सिन्थेटिक हुने सम्भावना बढी हुन्छ।
- फुट्ने डरः पन्ना धेरै कडा भए पनि भित्रबाट 'नाजुक' हुन्छ। यसलाई कडा वस्तुसँग नठोक्काउनुहोस् र रसायन (Soap/Perfume) बाट टाढा राख्नुहोस्।
पन्ना रत्न बुद्धि र समृद्धिको चाबी हो। यसले व्यक्तिको व्यक्तित्वलाई मात्र सुधार्दैन, बल्कि जीवनमा तार्किक सोच र व्यापारिक कुशलता पनि भर्छ।
माणिक
मोती
मुँगा
पन्ना
पुष्पराज
हिरा
ओपल
नीलम
गोमेद
लहसुनीया
सूर्य ग्रह
चन्द्र ग्रह
मंगल ग्रह
बुध ग्रह
बृहस्पति ग्रह
शुक्र ग्रह
शनि ग्रह
राहु ग्रह
केतु ग्रह
मेष राशि
वृष राशि
मिथुन राशि
कर्कट राशि
सिंह राशि
कन्या राशि
तुला राशि
वृश्चिक राशि
धनु राशि
मकर राशि
कुम्भ राशि
मीन राशि
अश्विनी नक्षत्र
भरणी नक्षत्र
कृत्तिका नक्षत्र
रोहिणी नक्षत्र
मृगशिरा नक्षत्र
आर्द्रा नक्षत्र
पुनर्वसु नक्षत्र
पुष्य नक्षत्र
अश्लेषा नक्षत्र
मघा नक्षत्र
पूर्व फल्गुनी नक्षत्र
उत्तरा फल्गुनी नक्षत्र
हस्ता नक्षत्र
चित्रा नक्षत्र
स्वाति नक्षत्र
विशाखा नक्षत्र
अनुराधा नक्षत्र
ज्येष्ठा नक्षत्र
मुल नक्षत्र
पूर्वाषाढा नक्षत्र
उत्तराषाढा नक्षत्र
श्रवण नक्षत्र
धनिष्ठा नक्षत्र
शतभिषा नक्षत्र
पूर्व भाद्रपदा नक्षत्र
उत्तर भाद्रपदा नक्षत्र
रेवती नक्षत्र
सूर्य मन्त्र
चन्द्रमा मन्त्र
मंगल मन्त्र
बुध मन्त्र
बृहस्पति मन्त्र
शुक्र मन्त्र
शनि मन्त्र
राहु मन्त्र
केतु मन्त्र
मंगला मन्त्र
पिंगला मन्त्र
धान्या मन्त्र
भ्रामरी मन्त्र
भद्रिका मन्त्र
उल्का मन्त्र
सिद्धा मन्त्र
संकटा मन्त्र
विकटा मन्त्र
मेष राशिको मन्त्र
वृष राशिको मन्त्र
मिथुन राशिको मन्त्र
कर्कट राशिको मन्त्र
सिंह राशिको मन्त्र
कन्या राशिको मन्त्र
तुला राशिको मन्त्र
वृश्चिक राशिको मन्त्र
धनु राशिको मन्त्र
मकर राशिको मन्त्र
कुम्भ राशिको मन्त्र
मीन राशिको मन्त्र
महा मृत्युंजय मन्त्र
शत्रु नाश गर्ने मन्त्र
पेट रोग निवारण मन्त्र
मुद्दामा विजय प्राप्त गर्ने मन्त्र
शरीरको रक्षा गर्ने मन्त्र
परिवारको रक्षा गर्ने मन्त्र
शत्रुको बुद्धिनाश गर्ने मन्त्र
शत्रु मोहित गर्ने मन्त्र
श्री प्राप्ति मन्त्र
कालसर्प समस्त मन्त्र
नवनाग नाम स्तोत्र
गणेश मन्त्र
पञ्चमुखी हनुमान मन्त्र
लक्ष्मी कुबेर मन्त्र
महालक्ष्मी मन्त्र
माला सिद्धि गर्ने मन्त्र
शक्ति-मुक्ति प्राप्ति मन्त्र
सुख प्राप्ति मन्त्र
अन्नपूर्णा मन्त्र
महालक्ष्मी मन्त्र
कुबेर मन्त्र
कुबेर मन्त्र
भय नाशक मन्त्र
सम्पत्ति प्राप्ति मन्त्र
सन्तान प्राप्ति मन्त्र
अन्नपूर्णा मन्त्र
कुबेर धनप्राप्ति मन्त्र
गणेश मन्त्र
गणेशलाई प्रार्थना गर्ने मन्त्र
गणेश स्तुति श्लोक
गणेश मन्त्र
गणेश प्रार्थना
गणेश मन्त्र
महालक्ष्मी मन्त्र
बगलामुखी मन्त्र
दुःख नाश गर्न देवी प्रार्थना
शत्रुको बुद्धिनाश गर्ने मन्त्र
समस्याबाट मुक्ति पाउने मन्त्र
सुशील श्रीमती प्राप्त मन्त्र
महालक्ष्मी मन्त्र
लक्ष्मी गायत्री मन्त्र
दुर्गा मन्त्र
काली मन्त्र
पाप नाशक मन्त्र
आरोग्य र सौभाग्य प्राप्ति मन्त्र
प्रसन्नता प्राप्ति मन्त्र
शक्ति प्राप्ति मन्त्र
ब्राह्मण गायत्री मन्त्र
ब्राह्मणी गायत्री मन्त्र
क्षेत्रीय गायत्री मन्त्र
वैश्य गायत्री मन्त्र
शुद्र गायत्री मन्त्र
नाग गायत्री मन्त्र
शिव गायत्री मन्त्र
सूर्य गायत्री मन्त्र
चन्द्रमा गायत्री मन्त्र
भौम गायत्री मन्त्र
बुध गायत्री मन्त्र
बृहस्पति गायत्री मन्त्र
शुक्र गायत्री मन्त्र
शनि गायत्री मन्त्र
राहु गायत्री मन्त्र
केतु गायत्री मन्त्र
विष्णु गायत्री मन्त्र
शिव गायत्री मन्त्र
गणेश गायत्री मन्त्र
दुर्गा गायत्री मन्त्र
सूर्य गायत्री मन्त्र
राम गायत्री मन्त्र
जानकी गायत्री मन्त्र
लक्ष्मण गायत्री मन्त्र
भरत गायत्री मन्त्र
शत्रुघ्न गायत्री मन्त्र
हनुमान् गायत्री मन्त्र
ब्रह्मा गायत्री मन्त्र
कृष्ण गायत्री मन्त्र
गोपाल गायत्री मन्त्र
राधा गायत्री मन्त्र
लक्ष्मी गायत्री मन्त्र
गरुड गायत्री मन्त्र
नृसिंह गायत्री मन्त्र
परशुराम गायत्री मन्त्र
हयग्रीव गायत्री मन्त्र
कार्तवीर्य गायत्री मन्त्र
स्कन्द गायत्री मन्त्र
नन्दिकेश्वर गायत्री मन्त्र
वृष गायत्री मन्त्र
कुबेर गायत्री मन्त्र
गुरु गायत्री मन्त्र
काम गायत्री मन्त्र
गौरी गायत्री मन्त्र
काली गायत्री मन्त्र
बगलामुखी गायत्री मन्त्र
सरस्वती गायत्री मन्त्र
अग्नि गायत्री मन्त्र
व्यास गायत्री मन्त्र
विष्णु गायत्री मन्त्र
शिव गायत्री मन्त्र
गणेश गायत्री मन्त्र
दुर्गा गायत्री मन्त्र
राम गायत्री मन्त्र
जानकी गायत्री मन्त्र
लक्ष्मण गायत्री मन्त्र
भरत गायत्री मन्त्र
शत्रुघ्न गायत्री मन्त्र
हनुमान् गायत्री मन्त्र
ब्रह्मा गायत्री मन्त्र
कृष्ण गायत्री मन्त्र
गोपाल गायत्री मन्त्र
राधा गायत्री मन्त्र
लक्ष्मी गायत्री मन्त्र
गरुड गायत्री मन्त्र
नृसिंह गायत्री मन्त्र
परशुराम गायत्री मन्त्र
हयग्रीव गायत्री मन्त्र
कार्तवीर्य गायत्री मन्त्र
स्कन्द गायत्री मन्त्र
नन्दिकेश्वर गायत्री मन्त्र
वृष गायत्री मन्त्र
कुबेर गायत्री मन्त्र
गुरु गायत्री मन्त्र
काम गायत्री मन्त्र
गौरी गायत्री मन्त्र
काली गायत्री मन्त्र
बगलामुखी गायत्री मन्त्र
सरस्वती गायत्री मन्त्र
अग्नि गायत्री मन्त्र
व्यास गायत्री मन्त्र
नवग्रह प्रार्थना
नवग्रह प्रार्थना
नवग्रह प्रार्थना मन्त्र
काल मन्त्र
नाग मन्त्र
मनसा मन्त्र
यम मन्त्र
अघोर मन्त्र
राहु मन्त्र
केतु मन्त्र
महा मृत्युंजय मन्त्र
पञ्चदेव स्तुति
स्तुति प्रार्थना
गणेश प्रार्थना
गणेश प्रार्थना
बत्ती बालेपछि प्रार्थना गर्ने मन्त्र
कलशको प्रार्थना गर्ने मन्त्र
भगवान स्तुति
गुरु प्रार्थना
गुरु प्रार्थना
सरस्वती प्रार्थना
विष्णु प्रार्थना
तुलसी प्रार्थना
स्तुति मन्त्र
दियोलाई पूजा गर्ने मन्त्र
प्रदक्षिणा गर्ने मन्त्र
बेलपत्र चढाउने मन्त्र
तुलसीपत्र चढाउने मन्त्र
रक्षाबन्धन
गाई प्रार्थना मन्त्र
ब्राह्मणलाई टिका लगाइदिने मन्त्र
चरेखु लगाउँदा भन्ने मन्त्र
मन्दिर परिक्रमा गर्दा भन्ने मन्त्र
क्षमा प्रार्थना
यज्ञ समापन मन्त्र
कुशको औँठी लगाउँदा भन्ने मन्त्र
कलश पूजा गर्ने मन्त्र
कलश प्रार्थना
गणेश मन्त्र
पितृ स्मरण मन्त्र
काल मन्त्र
नाग मन्त्र
मनसा मन्त्र
यम मन्त्र
अघोर मन्त्र
महा मृत्युंजय मन्त्र
कालसर्प समस्त मन्त्र
कुश चढाउने मन्त्र
भूमिपूजन मन्त्र
विष्णु मन्त्र
सर्पदेवता नाम पूजन
पवित्र धारण मन्त्र
स्वस्ति मन्त्र
जल चढाउने मन्त्र
शरीर शुद्ध गर्ने मन्त्र
आसन पुज्ने मन्त्र
दियो पूजा गर्ने
शान्ति मन्त्र
वस्त्र चढाउने मन्त्र
गन्ध (चन्दन) चढाउने मन्त्र
अक्षता चढाउने मन्त्र
माला चढाउने मन्त्र
सिन्दूर चढाउने मन्त्र
धूप चढाउने मन्त्र
भगवानलाई आरती देखाउने मन्त्र
ऋतु फल
जल चढाउँदा भन्ने मन्त्र
चन्दन चढाउँदा भन्ने मन्त्र
समृद्धिं प्राप्त गर्ने मन्त्र
वृद्धि मन्त्र
कल्याण मन्त्र
बत्ती बाल्ने मन्त्र
दुबो चढाउने मन्त्र
कलशको प्रार्थना गर्ने मन्त्र
घण्टी पूजा गर्ने मन्त्र
शङ्ख पूजा गर्ने मन्त्र
शङ्ख पूजा गर्ने गायत्री मन्त्र
दीपक मन्त्र
लक्ष्मी र बुद्धि प्राप्ति मन्त्र
विश्वव्यापी विपत्ति नाशक मन्त्र
सम्मोहन मन्त्र
दुःख र दरिद्र नाश गर्ने मन्त्र
सर्वकल्याण मन्त्र
समस्त कार्यसद्धि मन्त्र
डर-त्रास हटाउने मन्त्र
रोगबाट मुक्ति पाउने मन्त्र
शत्रुको नाश गरी कार्य सम्पन्न गर्ने मन्त्र
अकाल मृत्यु हरण मन्त्र
दशैंमा टीका लगाउने मन्त्र
सुशील श्रीमती प्राप्ति मन्त्र
सौभाग्य प्राप्ति मन्त्र
देवी प्रार्थना
स्मरण शक्ति वृद्धि गराउने मन्त्र
शक्ति प्राप्त गर्ने मन्त्र
शान्ति प्राप्त गर्ने मन्त्र
पढाईमा सफलता पाउने मन्त्र
सर्वकल्याण मन्त्र
सबै बाधा हटाई धन, परिवार र सन्तान प्राप्त गर्ने मन्त्र
ग्रहले दिएको कष्टबाट मुक्ति पाउने मन्त्र
बच्चाको बानी सुधार्ने र बिमारी हटाउने मन्त्र
घरमा धन-लक्ष्मी वृद्धि गर्ने मन्त्र
आफ्नो रक्षा गर्ने मन्त्र
मोक्ष लाभ मन्त्र
मुक्तिदायक मन्त्र
सबैको प्यारो हुने मन्त्र
कार्यसिद्धि मन्त्र
अकाल मृत्यु नाश गर्ने मन्त्र
रक्षा गर्ने मन्त्र
महामारीले सताउँदा जप्ने मन्त्र
बच्चाको रोग नाश गर्ने मन्त्र
विद्या लाभ गर्ने मन्त्र
आय-आरम्भ र सर्वकार्य सिद्धि मन्त्र
देवप्रतिष्ठा गर्नु
आवाहनम् (भगवानको आह्वान गर्ने)
आसनम् (कुशको आसन दिने)
पाद्यम् (जौ, तिल र कुश….को जल)
अर्ध्यम्
आचमनम् (ल्वाङ्ग, सुकमेल र कपुरको जल चढाउने)
पञ्चामृतस्नानम्
शुद्धोदकस्नानम् (तुलसीको पत्रको जल चढाउने)
दुग्धस्नानम् (दूध चढाउने)
दधिस्नानम् (दही चढाउने)
घृतस्नानम् (घ्यु चढाउने)
मधुस्नानम् (मह चढाउने)
शर्करास्नानम् (चिनी चढाउने)
वस्त्रम्
चन्दनम्
अक्षता चढाउने
यज्ञोपवीत चढाउने
श्रीखण्डचन्दन चढाउने
अबीर चढाउने
सिन्दूर चढाउने
फूलमाला चढाउने
धूपबत्ती बालेर घुमाउने
घ्युको बत्ती बालेर घुमाउने
नैवेद्य चढाउने मन्त्र
फल चढाउने
पानसुपारी चढाउने
द्रव्य चढाउने
पुष्पाञ्जलि चढाउने
नीराजन (आरती) गर्ने
विष्णु दीक्षा मन्त्र
शिव दीक्षा मन्त्र
लक्ष्मी दीक्षा मन्त्र
देवी दीक्षा मन्त्र
टिका लगाइदिँदा भन्ने मन्त्र
जनै लगाउँदा भन्ने मन्त्र
शरीरबाट जनै निकाल्दा भन्ने मन्त्र
षोडश मातृका
कुल, पितृ, समस्त देवी देवता स्मरण
पुण्य मन्त्र
स्वस्तिः मन्त्र
सांई मन्त्र
सूर्य मन्त्र
स्नान मन्त्र
शनिदेव मन्त्र
सांई मन्त्र