वैभव लक्ष्मी (अष्टलक्ष्मी) को व्रत विशेष गरी सुख, शान्ति, धन-धान्य, ऐश्वर्य र व्यापार-व्यवसायमा प्रगतिको कामना गर्दै शुक्रवारका दिन बस्ने गरिन्छ। यो व्रत महिला वा पुरुष जो-कोहीले पनि बस्न सक्छन्, तर घरकी लक्ष्मी (महिला) ले बस्नु बढी फलदायी मानिन्छ। यो व्रत सुरु गर्नुअघि ११, २१ वा ५१ वटा शुक्रवार व्रत बस्नुपर्छ। यो व्रत शुक्रवारको दिन बिहानैबाट सुरु भए पनि यसको मुख्य पूजा बेलुका सूर्योस्तापछि गरिन्छ।
आवश्यक पूजा सामग्री
- माता वैभव लक्ष्मी वा अष्टलक्ष्मीको तस्बिर वा मूर्ति।
- श्रीयन्त्र (यदि उपलब्ध छ भने, लक्ष्मी पूजामा यसको विशेष महत्त्व हुन्छ)।
- एउटा तामा वा पित्तलको कलश।
- सिक्का वा गहना: सुन वा चाँदीको गहना वा सफा सिक्का (पूजा गर्दा माताको अगाडि राख्नका लागि)।
- चन्दन, सिन्दूर, नटुक्रिएको अक्षता, रातो फूल (विशेष गरी कमल वा गुलाब)।
- धूप, दीप (घिउको दियो) र कपुर।
- मुख्य प्रसाद: गाईको दूधमा बनाएको खिर (नैवेद्य)।
व्रत र पूजा विधि
- पाद्य: भगवानको गोडा धुने जल।
- अर्घ्य: सम्मानस्वरूप चढाइने विशेष जल।
- आचमन: चोखिनका लागि प्रयोग गरिने सुगन्धित जल।
- पञ्चामृत स्नान: दूध, दही, घिउ, मह र चिनी मिसाएर स्नान गराउने।
- शुद्ध जल स्नान: पञ्चामृतले नुहाएपछि फेरि सफा जलले नुहाउने। त्यसपछि…
- वस्त्र, उपवस्त्र, जनै, चन्दन (अबिर, केशरी), जौ, तिल, लाभा (भुटेको धान), दुबो, श्रृंगार, फूल, धूप (धूपबत्ती), कपुरको दीप (आरती), नैवेद्य (प्रसाद/भोग) र दक्षिणा।
- मन्त्र जप: पूजा सकिएपछि "ॐ महालक्ष्म्यै नम:" मन्त्रको १०८ पटक जप गर्ने।
- अर्घ्यका सामग्रीहरू: काँसको कचौरामा दहि, दूध, घिउ, तोरी (सर्स्यूँ), जल, कुश, सुपारी, तिल, अबिर, केशरी, दुबो र फूल मिसाएर अर्घ्य तयार पार्ने।
- आचमनका सामग्रीहरू: कचौरामा जल, कपुर, ल्वाङ, सुकमेल
- पाद्यका सामग्रीहरू: कचौरामा जल, जौ, तिल, कुश, अबिर, केशरी
वैभव लक्ष्मी व्रत कथा:
हातमा रातो फूल वा अक्षता लिएर श्रद्धापूर्वक वैभव लक्ष्मी व्रत कथा पढ्नुहोस्। कथा सकिएपछि हातको फूल-अक्षता माताको चरणमा चढाउनुहोस् र कपुर बालेर माता लक्ष्मीको आरती गर्नुहोस्।
भोजन र पारण (व्रतको दिन खाने तरिका)
- साँझको पूजा र आरती सम्पन्न भएपछि पूजामा चढाएको खिरलाई मुख्य प्रसादको रूपमा ग्रहण गर्न सकिन्छ।
- विशेष ध्यान दिनुहोस्: यस व्रतमा पनि सन्तोषी माताको व्रत जस्तै अमिलो कुराहरू (कागती, अचार, दही आदि) खानु पूर्ण रूपमा निषेध छ।
उद्यापन (व्रतको समापन)
- तपाईले संकल्प गरेको शुक्रवार (जस्तै ११ वा २१ औं शुक्रवार) पुगेपछि व्रतको उद्यापन गर्नुपर्छ।
- उद्यापनको दिन अन्य शुक्रवार जस्तै विधिवत् पूजा गर्ने र खिरको भोग लगाउने।
- यस दिन कम्तीमा ७ वा ११ जना विवाहित महिलाहरूलाई (सौभाग्यवती स्त्री) घरमा बोलाएर आदरपूर्वक खिरको प्रसाद खुवाउने वा बाँड्ने। महिलाहरूलाई बिदा गरिसकेपछि मात्र व्रतालु आफैंले प्रसाद र भोजन ग्रहण गर्ने।
माणिक
मोती
मुँगा
पन्ना
पुष्पराज
हिरा
ओपल
नीलम
गोमेद
लहसुनीया
सूर्य ग्रह
चन्द्र ग्रह
मंगल ग्रह
बुध ग्रह
बृहस्पति ग्रह
शुक्र ग्रह
शनि ग्रह
राहु ग्रह
केतु ग्रह
मेष राशि
वृष राशि
मिथुन राशि
कर्कट राशि
सिंह राशि
कन्या राशि
तुला राशि
वृश्चिक राशि
धनु राशि
मकर राशि
कुम्भ राशि
मीन राशि
अश्विनी नक्षत्र
भरणी नक्षत्र
कृत्तिका नक्षत्र
रोहिणी नक्षत्र
मृगशिरा नक्षत्र
आर्द्रा नक्षत्र
पुनर्वसु नक्षत्र
पुष्य नक्षत्र
अश्लेषा नक्षत्र
मघा नक्षत्र
पूर्व फल्गुनी नक्षत्र
उत्तरा फल्गुनी नक्षत्र
हस्ता नक्षत्र
चित्रा नक्षत्र
स्वाति नक्षत्र
विशाखा नक्षत्र
अनुराधा नक्षत्र
ज्येष्ठा नक्षत्र
मुल नक्षत्र
पूर्वाषाढा नक्षत्र
सूर्य मन्त्र
चन्द्रमा मन्त्र
मंगल मन्त्र
बुध मन्त्र
बृहस्पति मन्त्र
शुक्र मन्त्र
शनि मन्त्र
राहु मन्त्र
केतु मन्त्र
मंगला मन्त्र
पिंगला मन्त्र
धान्या मन्त्र
भ्रामरी मन्त्र
भद्रिका मन्त्र
उल्का मन्त्र
सिद्धा मन्त्र
संकटा मन्त्र
गणेश मन्त्र
गणेशलाई प्रार्थना गर्ने मन्त्र
दियोलाई पूजा गर्ने मन्त्र
प्रदक्षिणा गर्ने मन्त्र
गणेश स्तुति श्लोक
ब्राह्मण गायत्री मन्त्र
ब्राह्मणी गायत्री मन्त्र
महालक्ष्मी मन्त्र
महा मृत्युंजय मन्त्र
शत्रु नाश गर्ने मन्त्र
बगलामुखी मन्त्र
पेट रोग निवारण मन्त्र
मुद्दामा विजय प्राप्त गर्ने मन्त्र
शरीरको रक्षा गर्ने मन्त्र
परिवारको रक्षा गर्ने मन्त्र
दुःख नाश गर्न देवी प्रार्थना
शत्रुको बुद्धिनाश गर्ने मन्त्र
शत्रुको बुद्धिनाश गर्ने मन्त्र
समस्याबाट मुक्ति पाउने मन्त्र
पञ्चदेव स्तुति
नवग्रह प्रार्थना
स्तुति प्रार्थना
बेलपत्र चढाउने मन्त्र
तुलसीपत्र चढाउने मन्त्र
सुशील श्रीमती प्राप्त मन्त्र
शत्रु मोहित गर्ने मन्त्र
श्री प्राप्ति मन्त्र
रक्षाबन्धन
गाई प्रार्थना मन्त्र
ब्राह्मणलाई टिका लगाइदिने मन्त्र
टिका लगाइदिँदा भन्ने मन्त्र
चरेखु लगाउँदा भन्ने मन्त्र
मन्दिर परिक्रमा गर्दा भन्ने मन्त्र
क्षमा प्रार्थना
यज्ञ समापन मन्त्र
जनै लगाउँदा भन्ने मन्त्र
शरीरबाट जनै निकाल्दा भन्ने मन्त्र
कुशको औँठी लगाउँदा भन्ने मन्त्र
कलश पूजा गर्ने मन्त्र
कलश प्रार्थना
गणेश मन्त्र
पितृ स्मरण मन्त्र
षोडश मातृका